Woordenlijst

KITS nr. 7 - december 2025

8/12/2025

het aquaduct	Een stenen bouwwerk met bogen dat in de Romeinse tijd diende om drinkwater naar een stad te brengen.
de archeoloog	Een wetenschapper die onderzoek doet naar sporen van menselijke activiteit in het verleden.
de artificiële intelligentie	Of: kunstmatige intelligentie. Afgekort: AI. Slimme technologie die dingen kan leren en beslissen zoals een mens. Een computer of robot kan daardoor bijvoorbeeld praten, beelden herkennen, teksten schrijven of voorspellingen maken.
de beperking	Als je iets niet zo goed kan als de meeste mensen, bijvoorbeeld een fysieke beperking (lopen, zien of horen) of een mentale beperking (moeite hebben met denken en leren).
de campagne	De actie voor een bepaald doel.
de categorie	Een indeling, soort of groep.
de cyclus	Een reeks gebeurtenissen die steeds opnieuw en in dezelfde volgorde terugkomen, zoals de seizoenen, de dagen van de week of de fasen van de maan.
fictief	Verzonnen, niet echt.
de gele kaart	Een officiële waarschuwing van de jury of scheidsrechter.
heersen	De baas zijn of de macht hebben over een land, groep of plek.
de inclusie	Iedereen mag meedoen, ook kinderen en volwassenen met een beperking.
het koraalrif	Een soort onderwaterstad die bestaat uit de kalkskeletten van koraaldiertjes, en waarin heel veel andere dieren, algen en planten leven.
de kritiek	Een mening of beoordeling over iets, waarin je zegt wat slecht en/of goed is.
de praktijktest	Een proef waarbij je bepaalde vaardigheden toont door ze echt uit te voeren.
professioneel	Iets als beroep doen en daarmee geld verdienen.
de promille	hier: De maat of eenheid die aangeeft hoeveel alcohol er in het bloed zit.
de rekenkracht	Het aantal berekeningen dat een computer in een bepaalde tijd kan uitvoeren.
de sarcofaag	Een grote stenen kist waarin mensen in de oudheid begraven werden. Vaak waren ze mooi versierd en bedoeld voor belangrijke of rijke personen.
het sorteercentrum	Een groot gebouw waar post en pakketten verzameld en gesorteerd worden, voordat ze naar hun eindbestemming worden gebracht.
de steeple	Een loopwedstrijd met hindernissen en waterbakken.
de strafslag	In sporten zoals golf: een extra slag die je bij je score moet optellen.

KITS nr. 6 - november 2025

26/11/2025

de abonnee	hier: Iemand die ingeschreven is op een kanaal, om het te volgen en te bekijken.
de acrobatie	Ingewikkelde, kunstige bewegingen uitvoeren met je lichaam.
afzetten	hier: Iemand dwingen om te stoppen als leider.
alias	als bijwoord: Ook bekend als, ook genoemd, anders gezegd. Een alias is een valse naam die iemand gebruikt naast de officiële naam.
de atmosfeer	Het geheel van gassen die rond een hemellichaam zweven, en het als een deken bedekken. De atmosfeer van de aarde wordt ook wel de dampkring genoemd.
de back-up	Een reservekopie van je bestanden op een andere, veilige plek.
de cloud	Een netwerk van computers op het internet waar je bestanden kan opslaan en openen, zonder dat ze op je eigen toestel staan.
het DNA	Een aaneenschakeling van piepkleine deeltjes, die door het lichaam gelezen kan worden zoals een tekst.
de filosoof	Iemand die nadenkt over belangrijke vragen, zoals wat goed en kwaad is, wat de waarheid is of waarom mensen bestaan.
het formulier	Een voorbedrukt papier dat ingevuld moet worden.
de Franse Revolutie	De periode in Frankrijk tussen 1789 en 1799, waarin er grote veranderingen waren in de politiek. De gewone mensen kwamen in opstand tegen de koning en de edellieden.
de genetica	Informatie over de eigenschappen en werking van een levend wezen, die vastligt in DNA of RNA.
de hacker	Iemand die probeert in te breken in een computersysteem, vaak met slechte bedoelingen, zoals gegevens stelen of bestanden wissen.
de inkomsten	Het geld dat iemand krijgt doordat hij of zij werkt, een onderneming heeft, een gebouw verhuurt en het geld dat hij of zij verder nog ontvangt van de overheid.
de kunststof	Een materiaal dat door mensen gemaakt is in een fabriek, en dat dus niet in de natuur voorkomt.
de mobiliteit	De manier hoe de mensen van de ene plaats naar de andere gaan.
de overheid	De mensen die regels maken en ervoor zorgen dat alles goed loopt in een land (zoals de ministers en de politie).
het privébedrijf	Een bedrijf dat van één of meerdere mensen is en niet van de overheid. Het zijn bedrijven zoals winkels, fabrieken of kantoren, die zelf beslissen hoe ze werken.
publiceren	Iets bekendmaken voor anderen, bijvoorbeeld door het te drukken in een boek of op een affiche.
publiek	Voor iedereen toegankelijk.
de ranglijst	Een lijst waarop personen op volgorde geplaatst zijn, bijvoorbeeld op basis van prestaties of belangrijkheid.
de salto	Een sprong waarbij je helemaal over de kop gaat, in de lucht of op de grond.
de satelliet	Een object dat om een groter hemellichaam heen cirkelt. Een satelliet kan natuurlijk zijn, bijvoorbeeld een maan die rond een planeet draait, of door de mens gemaakt, bijvoorbeeld een apparaat dat informatie verzamelt.
de slimme camera	Een speciale camera die zelf dingen kan meten of controleren.
de uitbanning	Een uitsluiting of het stoppen.
de veiling	hier: Een openbare verkoop waarbij spullen verkocht worden aan de persoon die het meeste geld biedt.
de verkeersdeskundige	Iemand die veel weet over verkeer en helpt om regels, wegen en verkeersveiligheid beter te maken.
de Vlaamse regering	Een groep mensen die beslist over regels en plannen in Vlaanderen, zoals ministers die bezig zijn met onderwijs, verkeer, gezondheid en andere belangrijke dingen.
het vliegdekschip	Een groot schip waarop vliegtuigen kunnen opstijgen en landen, vaak gebruikt door het leger om vliegtuigen overal ter wereld in te zetten.
de vrouwenbeweging	Een groep die zich inzet voor gelijke rechten en kansen voor vrouwen.

KITS + nr. 2 - goed in mijn vel

24/11/2025

de architectuur	De manier waarop gebouwen ontworpen en gebouwd worden.
de baard in de keel	De stem van een jongen klinkt zwaarder wanneer hij begint te puberen.
het brein	of: De hersenen. Het centrum van het zenuwstelsel onder de schedel.
broodnodig	Heel erg nodig. Dit woord geeft aan dat iets zo onmisbaar is als brood om te overleven.
de combinatie	Twee of meer dingen die samen één geheel vormen.
de discriminatie	Iemand oneerlijk behandelen omdat hij of zij anders is dan jij, bijvoorbeeld een andere huidskleur of seksuele voorkeur.
de/het doek	hier: Een stuk stof waarop een kunstenaar een schilderij maakt.
de eetstoornis	Op een ongezonde manier met eten omgaan, bijvoorbeeld te weinig of te veel eten, of te vaak aan eten denken.
de emotie	Een gevoel dat je hebt, zoals blij, boos, verdrietig of bang.
genadeloos	Zonder medelijden of zonder iemand te sparen.
het gender	De manier waarop iemand zichzelf voelt en uitdrukt als man, vrouw, allebei of geen van beide, los van het lichaam waarmee ze zijn geboren.
grensoverschrijdend	Iemand doet iets waardoor een ander zich niet meer veilig voelt, bijvoorbeeld door woorden of gedrag dat te ver gaat.
de humor	Iets grappigs waardoor je moet lachen en je vrolijk wordt.
hygiënisch	Iets wat schoon en verzorgd is, zodat ziektes en vuil geen kans krijgen.
mysterieus	Iets wat geheimzinnig is of wat je niet goed kan uitleggen, waardoor je er nieuwsgierig van wordt.
de piercing	Een sieraad dat door je huid gaat, bijvoorbeeld door je oor of navel.
puberen	Je lichaam en gevoelens veranderen omdat je langzaam volwassen wordt.
de rebel	Iemand die zich verzet tegen regels of doet wat anders is dan wat anderen verwachten.
scrollen	Met je vinger op en neer bewegen op een scherm om meer te zien of te lezen.
de striproman	Een langer verhaal voor oudere kinderen of volwassenen dat verteld wordt met beelden en tekst.

kits nr. 5 - NOVEMBER 2025

11/11/2025

het aardgas	Gas dat diep in de aarde zit en afkomstig is van de resten van levende wezens. Het bestaat vooral uit methaan.
het atoom	Het kleinste deeltje waaruit een stof is opgebouwd, dat in meerdere soorten voorkomt.
Defensie	Het Belgische leger dat het land beschermt.
de drone	Een op afstand bestuurd klein luchtvaartuig dat wordt gebruikt voor het maken van filmopnames, maar ook voor militaire en opsporingsdoelen.
de ducttape	Een hele sterke, waterdichte plakband die je voor van alles kan gebruiken.
het embryo	Een dier in een heel vroeg stadium van ontwikkeling, wanneer het nog maar een klein hoopje cellen is.
het fossiel	Een versteend overblijfsel van dieren of planten die ooit geleefd hebben, of een afdruk in steen van zo’n dier of plant.
improviseren	Iets verzinnen en meteen uitvoeren, zonder dat je het vooraf voorbereid, geoefend of opgeschreven hebt.
de infectie	Een ontsteking die ontstaat door een bacterie, virus of schimmel.
de intonatie	De manier waarop je je stem gebruikt, om de betekenis van een zin te benadrukken of een gevoel over te brengen.
het kernwapen	Of: een atoomwapen. Een wapen waarbij de vernielende kracht wordt geleverd door kernenergie.
de kuur	De periode waarin je van de dokter antibiotica moet nemen, tot hij of zij zegt dat je mag stoppen.
de militaire basis	Een terrein dat wordt gebruikt door het leger. Het is vaak omgeven door hekken en heeft bewaakte toegangspoorten.
de paleontoloog	Een wetenschapper die levende wezens uit vroegere tijden bestudeert.
voor iets pleiten	Voor iets opkomen, anderen proberen te overtuigen dat iets een goed idee is.
radicaal-rechts	Een heel conservatieve, behoudsgezinde politieke opvatting, vaak met extreme standpunten, een sterke leider en een afkeer van vreemdelingen.
de rotor	Een draaiende vleugel op een helikopter.
de slogan	Een korte, opvallende zin die een boodschap of idee samenvat.
de standaardtaal	De gewone, juiste vorm van een taal die iedereen goed begrijpt, verzorgd – hier: Zonder fouten, juist en duidelijk.
de stookolie	Een vloeibare brandstof die wordt gewonnen uit ruwe aardolie. Ruwe aardolie zit diep in de aarde en is ontstaan uit de resten van levende wezens.
de streamingdienst	Een online platform dat gebruikers toegang biedt tot films, series, muziek en podcasts via het internet, zonder dat je de inhoud eerst moet downloaden.
tropisch	Typisch voor de tropen: de warme gebieden rond de evenaar, waar het het hele jaar door warm en vaak vochtig is.
vapen	Een elektronische sigaret of e-sigaret roken. In zo’n sigaret zit een vloeistof die verdampt en die damp adem je in.
het voorschrift	Een briefje van de dokter waarmee je medicijnen bij de apotheek mag halen.

kits nr. 4 - oktober 2025

23/10/2025

de afstoting	Een situatie waarbij een donororgaan door het lichaam van de ontvanger wordt gezien als lichaamsvreemd.
het broeikasgas	Een schadelijk gas dat bijdraagt aan de opwarming van de aarde, zoals CO₂ en methaan.
de carrière	De loopbaan, het pad dat iemand volgt in zijn werk en wat hij daarin bereikt.
de censuur	Wanneer een overheid bepaalde informatie controleert, tegenhoudt of verbiedt, om te voorkomen dat mensen een andere mening zouden horen.
de ceremonie	Een plechtige bijeenkomst om bijvoorbeeld iets te vieren, te herdenken of in te wijden. Het kan ook religieus zijn.
de compost	Een donkerbruin of zwart, kruimelig product dat bestaat uit plantaardige resten zoals groenten, fruitschillen en grasmaaisel. Het wordt gebruikt als bodemverbeteraar.
conservatief	of: Behoudsgezind. Niet houden van verandering of vooruitgang, willen dat alles blijft zoals het nu is of vroeger was.
de CO₂	Of: de koolstofdioxide. Een kleurloos en geurloos gas dat overal om ons heen is. Het komt van nature voor in de atmosfeer van de aarde en planten hebben het nodig om te groeien. Het komt ook vrij bij verbranding (denk aan voertuigen met een verbrandingsmotor, fabrieken, houtkachels), waardoor er te veel CO₂ in de lucht komt en de aarde sneller opwarmt.
de democratie	Een vorm van bestuur waarbij de macht bij het volk ligt. Dat wil zeggen dat mensen via verkiezingen mee mogen beslissen wie het land bestuurt.
de deur uitvliegen	Snel en gemakkelijk verkopen.
de dictator	Een harde leider die alle macht in een land heeft en die geweld of strenge wetten gebruikt om mensen te doen gehoorzamen.
het donororgaan	Een orgaan afkomstig van een ander mens of dier (de donor).
het dynamiet	Een soort explosief of springstof met een enorme kracht, een sterk ontplofbare stof.
het gen	Een stukje erfelijk materiaal waarmee organismen erfelijke eigenschappen doorgeven aan hun nageslacht.
de klassieker	Iets dat beroemd en tijdloos is, iets dat al lang bestaat maar nog steeds belangrijk of geliefd is.
de microscoop	Een toestel dat de werkelijkheid heel sterk uitvergroot, waardoor je dingen kan bekijken die te klein zijn om met het blote oog te zien.
de molecule	Een piepklein deeltje dat voorkomt in verschillende vormen en soorten, en waaruit alles in de wereld is opgebouwd.
het negatief zelfbeeld	Je bent heel kritisch voor jezelf en ziet alleen je negatieve eigenschappen. Je vindt het heel moeilijk om ook je positieve eigenschapen te zien.
de open brief	Een brief die bedoeld is voor een groot publiek. De brief is gericht aan een persoon of organisatie maar wordt meestal in de media verspreid, zodat veel mensen de brief kunnen lezen.
het orgaan	Een deel van het lichaam dat bestaat uit een geheel van weefsels en een of meerdere welbepaalde taken uitvoert, zoals het hart, de longen en de lever.
de stroper	Iemand die dieren vangt of doodt zonder toestemming. Vaak gaat het om beschermde dieren en wil de stroper er geld mee verdienen.
de traditie	Iets wat mensen al heel lang op dezelfde manier doen, vaak omdat hun ouders en grootouders het ook zo deden.
de veiligheidsdienst	Een dienst van de overheid die de veiligheid van een land beschermt door dreigingen op te sporen en te onderzoeken.
verbannen	Verwijderen, wegsturen, omdat dat voorwerp of die persoon er niet meer mag zijn.

kits nr. 3 - oktober 2025

6/10/2025

afbakenen	De grenzen van een gebied aanduiden.
het/de chanson	Een Franstalig liedje vol gevoel, vaak met een verhaal of in dichtvorm.
de conditie	De fitheid van je lichaam, het uithoudingsvermogen.
de erfelijkheid	Genetica, de kenmerken die je van je biologische ouders meekrijgt.
infraroodstralen	Warmtestraling van licht voorbij de rode kant van het zichtbare spectrum.
de ontwikkelingsstoornis	Een stoornis waardoor de ontwikkeling van een kind anders verloopt.
de pirouette	Een draai om je eigen as op één schaats.
de prikkel	Een signaal dat wordt opgevangen door het zenuwstelsel, zoals licht, geluid, geur en aanraking.
de schuld	Een geldbedrag dat je nog moet betalen aan een persoon of bedrijf.
thermisch	Iets wat je warm houdt, doordat het de warmte van je lichaam isoleert of vasthoudt.
het vetorecht	Het recht van een enkele persoon om een besluit dat door de meerderheid is aangenomen tegen te houden.

kits plus nr. 1 - oktober 2025

6/10/2025

onder één hoedje spelen

Deze uitdrukking betekent in het geheim samenwerken om iets te bereiken wat anderen niet weten.

Kits nr. 2 - September 2025

23/9/2025

conservatief	of: Behoudsgezind. Niet houden van verandering of vooruitgang, willen dat alles blijft zoals het nu is of vroeger was.
de corruptie	Wanneer iemand zijn macht of positie misbruikt op een oneerlijke manier, om er zelf beter van te worden, bijvoorbeeld geld of cadeaus aannemen in ruil voor een vriendendienst of ongelijke behandeling van mensen.
de delta	Vertakkingen aan het einde van een rivier, die uitkomen in een zee, meer of woestijn.
discriminerend	Wanneer je mensen oneerlijk behandelt of uitsluit, omdat ze op een bepaald vlak anders zijn, bijvoorbeeld een ander(e) huidskleur, geloof, geslacht of afkomst.
de friturist	Een persoon die een bedrijf heeft, namelijk een frituur. Hij of zij is de uitbater of zaakvoerder van de frituur.
de Griekse mythologie	Een verzameling verhalen uit de Griekse cultuur. Het zijn vooral verhalen over goden, helden en bijzondere wezens. Zulke verhalen noemen we mythes.
inheems	Een dier- of plantensoort komt van nature voor op een bepaalde plek.
het opiniestuk	Een tekst waarin je je mening over iets geeft en verdedigt.
de populatie	De groep, het totale aantal.
de steward	Een persoon in een publiek vervoersmiddel die reizigers helpt.
de Ultratop	Een ranglijst waarin de populairste, bestverkochte en meest gedraaide muzieknummers worden gerangschikt.
het waterreservoir	Een plaats of een gesloten bak waar water wordt opgeslagen voor toekomstig gebruik. Dit kan een kunstmatig aangelegd meer zijn (stuwmeer) of een ondergronds bekken, maar ook een watertank voor regenwater.
de wraak	Het gevoel dat je iets slechts wil terugdoen naar een persoon die jou gekwetst heeft of boos gemaakt heeft.

KITs nr. 1 - september 2025

1/9/2025

afkalven	Het geleidelijk afbrokkelen van een oever door erosie.
anoniem	Wanneer de identiteit of naam van een persoon niet bekend gemaakt wordt.
het ecosysteem	Het geheel van verhoudingen tussen levende wezens onder elkaar en met hun leefomgeving.
de gletsjer	Een bewegende ijsmassa, gevormd door vele lagen sneeuw die in ijs zijn veranderd. Een gletsjer beweegt door de druk van de bovenste lagen, als een heel traag stromende rivier.
Hubble Space telescoop	Een telescoop die in een baan rond de aarde vliegt en voortdurend observeert. Hij kan heel scherpe foto’s maken van sterrenstelsels die heel ver van het onze liggen.
de lawine	Een massa sneeuw, ijs of rotsen die van een berghelling naar beneden stort. Een lawine beweegt zich snel, waardoor ze vaak grote schade aanricht en mensenlevens in gevaar brengt.
microscopisch klein	Zo klein dat je het met het blote oog niet kan zien. Je hebt een speciaal toestel nodig om dit te bekijken: een microscoop.
misleidend	Bedrieglijk, leugenachtig, onbetrouwbaar.
de populatie	Een groep dieren van dezelfde soort.
reanimeren	Proberen om iemands longen en hart weer op gang te krijgen, nadat die persoon gestopt is met ademen of als het hart gestopt is met kloppen.
het strafrecht	Alle regels en wetten die bepalen wat je wel en niet mag doen in een land. Overtreed je de regels en wetten, dan krijg je straf. Het strafrecht bepaalt wat een passende straf is en wie dat beslist.
de terreurgroep	Een groep mensen die geweld gebruikt of dreigt met gevaarlijke acties om angst en paniek te verspreiden. Ze hebben vaak een doel, zoals politieke macht krijgen of hun ideeën aan anderen opleggen.
uitbrengen	Of: op de markt brengen. Een nieuw product voor het eerst te koop aanbieden.
zich laten vangen	Deze uitdrukking betekent: iets geloven of te snel vertrouwen, zodat je zonder veel nadenken iets doet waardoor je in de problemen komt.
de werkdruk	De zwaarte van het dagelijkse werk. Het woord wordt vooral in een negatieve context gebruikt. Iemand ervaart werkdruk wanneer hij/zij het werk niet binnen de beschikbare tijd kan doen, bij een moeilijk werk of bij te weinig hulp.
de zwaartekracht	De aantrekkingskracht die zware objecten uitoefenen op hun omgeving. De zwaartekracht van de aarde is de kracht die je op de grond houdt en ervoor zorgt dat appels naar beneden vallen.

kits nr 17 - Juni 2025

6/6/2025

de abonnee	Hier: Iemand die ingeschreven is op een kanaal, om het te volgen en bekijken.
de abortus	Stopzetting van een zwangerschap, wanneer de ouders beslissen om de baby niet te laten geboren worden, bijvoorbeeld omdat de vrouw niet klaar is voor een kindje of omdat er iets mis is met haar gezondheid of met de baby.
anoniem	Wanneer de identiteit of naam van een persoon niet bekend gemaakt wordt.
de bestuiving	Het overbrengen van stuifmeel van de ene bloem naar de andere, zodat bevruchting van de bloem kan plaatsvinden, wat weer voor nieuwe bloemen zorgt.
conservatief	Behoudsgezind, niet van verandering of vooruitgang houden, willen dat alles blijft zoals het nu is of vroeger was.
de douane	Een speciale dienst op luchthavens, aan grenzen of in havens, die controleert welke goederen een land binnenkomen of buitengaan.
de eindjes aan elkaar knopen	Deze uitdrukking betekent rondkomen met het geld dat je hebt, kunnen betalen voor de dingen die je nodig hebt om te leven.
erfelijk	Wanneer een eigenschap of ziekte doorgegeven wordt van ouders op kinderen, via de genen. Dat gebeurt al zodra de baby in de buik van de moeder groeit.
de golflengte	De afstand tussen twee opeenvolgende toppen of pieken van een golf. Licht beweegt bijvoorbeeld in golven en afhankelijk van de golflengte zie je verschillende kleuren.
infrarood	Een soort straling die bestaat uit licht en warmte. Het licht is voor het menselijk oog niet zichtbaar, maar je kan het wel voelen als warmte. Sommige dieren, zoals slangen, kunnen infrarood wel zien en zo warmbloedige prooien opsporen.
interactief	In twee richtingen, in wisselwerking, waarbij mensen, dieren of dingen op elkaar reageren of onderling reacties uitlokken.
de mentale druk	De psychologische last die iemand ervaart in situaties die stress, angst of andere negatieve gevoelens veroorzaken.
het nanodeeltje	Een superklein deeltje, dat niet met het blote oog en zelfs niet met een gewone microscoop zichtbaar is.
progressief	Vooruitstrevend, op zoek naar verandering en vernieuwing.
smokkelen	Stiekem spullen, dieren of mensen over de grens brengen terwijl dat verboden is.
het sperma	Een vloeistof die uit het lichaam van een man komt wanneer hij seks heeft, en waarin kleine zaadcellen zitten. Als die zaadcellen bij een eicel van een vrouw komen, dan kan de vrouw zwanger worden. Sperma is dus belangrijk bij het maken van een baby.
ultraviolet	Of: uv-licht. Een soort straling met een golflengte die korter is dan zichtbaar licht. De straling is voor het menselijk oog niet zichtbaar, maar kan schadelijk zijn voor de huid en ogen. Sommige dieren, zoals bijen, kunnen ultraviolet licht wel zien en daardoor zien ze bepaalde bloemen beter dan mensen.
werk voor de boeg hebben	Deze uitdrukking betekent dat er nog veel en moeilijk werk te wachten staat.

<<Previous