KITS
  • .
  • Artikel van de week
  • KITS Nieuwsquiz
  • Woordenlijst
  • . . . . . . . . .
  • Handleiding leerkracht
  • .
  • Artikel van de week
  • KITS Nieuwsquiz
  • Woordenlijst
  • . . . . . . . . .
  • Handleiding leerkracht
KITS
​is je ruime kijk
op de wereld ...

kits nr. 9 - januari 2024

29/1/2024

 
maken hun bijnaam waar

​Ze doen wat van hen verwacht wordt op basis van hun bijnaam.
censuur
Wanneer de overheid of de kerk toezicht houdt op teksten, foto’s, muziek enzovoort, met de bedoeling om die eventueel te verbieden of er stukken uit te schrappen. 
conservatief
Een persoon die de bestaande tradities en waarden wil behouden en die niet houdt van verandering. 
​continent 
​Een zeer grote landmassa die niet of vrijwel niet met andere landmassa’s verbonden is.
erfelijkheid
​Het overgaan van lichamelijke of geestelijke eigenschappen van de ene generatie op de andere.
​hoogvlakte
​Of hoogland. Een gebied met weinig verschil in hoogte dat zelf hoger ligt dan 500 meter boven zeeniveau.
​luchtafweer
​Alle verdedigingsmiddelen tegen aanvallen met vliegtuigen of raketten.
migratieachtergrond
​Een persoon van wie ten minste één ouder in het buitenland geboren is.
​nazisme
​De politieke praktijk van Adolf Hitler en zijn partij in Duitsland van 1933 tot 1945. De nazi’s waren extremistisch, racistisch en anti-Joods en beschouwden het blanke ras als superieur. 
neonazi
​Een aanhanger van de ideeën van het nazisme na de Tweede Wereldoorlog. 
​pamflet
​Een document dat de aandacht van de mensen wil richten op een bepaald onderwerp of standpunt. Een pamflet kan een politieke boodschap bevatten, oproepen tot actie of informatie verspreiden. 
​productiedatum
​De datum waarop een product is gemaakt.
​uiterst rechts
​Een politieke opvatting die zich aan de rechterzijde van het politieke spectrum bevat. Belangrijke elementen zijn nood aan een sterke leider, een afkeer van vreemdelingen en beweren dat de partij in naam van het volk spreekt.
​een grote speler zijn
​Een belangrijke onderneming of organisatie zijn.
​staakt-het-vuren
​Een overeenkomst om voorlopig een einde te maken aan de gevechten. Een staakt-het-vuren gaat vaak vooraf aan de officiële vredessluiting.
​SUV
​De afkorting van Sport Utility Vehicule. Het is een brede auto met een groot inlaadvermogen. Met deze auto kunnen grote zaken vervoerd worden én is het aangenaam reizen.
​zwaartekracht 
​De kracht waarmee zware voorwerpen elkaar aantrekken.

Kits nr. 8 - januari 2024

23/1/2024

 
ambitie
​Dat wat iemand wil bereiken. Iemand die veel wil bereiken wordt ambitieus genoemd. 
beleid
De manier waarop bijvoorbeeld een bedrijf, land of gemeente zaken regelt waardoor doelen worden gehaald. Dit gebeurt meestal in de vorm van afspraken en regels.
cafeïne
​Een stofje dat voorkomt in koffie, thee en cola waardoor je een beetje opgepept wordt en je je beter kunt concentreren.
complex
Ingewikkeld.
compromissen sluiten
Wanneer twee partijen of mensen het niet eens zijn en ze allebei een beetje toegeven.
concreet
Realistisch, in het echt.
doneren
​Gratis geven.
exoot
Een dier uit een exotisch land.
exotisch
Uit een ver, onbekend of vreemd land.
exporteren
​Uitvoeren, producten naar een ander land sturen.
grondgebied
De grond die eigendom van iemand is of bij een land hoort.  
zichzelf onder de loep nemen
​Zichzelf grondig onderzoeken.
onderscheppen
​Iets tegenhouden of in beslag nemen. Hierdoor komen producten niet op de plaats van bestemming. 
politieke organen
Onderdelen of afdelingen in de politiek. Bijvoorbeeld van een politieke partij of regering. 
prioriteit
​Dat wat het belangrijkste is. 
producent
​De maker of het bedrijf dat producten maakt.
schaarste
Te weinig, tekort, er is meer vraag dan dat er producten zijn.
willekeurig
​Door toeval bepaald, zomaar gekozen. 

KIts nr. 7 - december 2023

7/12/2023

 
​in actie schieten 
​In beweging komen, iets aanpakken zodat er gebeurt wat je graag wil.
​cosmetica
​Producten voor de persoonlijke verzorging. Bijvoorbeeld: make-up, deodorant, zeep, shampoo, tandpasta, crème.
op drift zijn 
​Losraken, afdrijven, niet meer te besturen. 
​evacueren 
​Plotseling een huis of plek moeten verlaten, omdat het daar te gevaarlijk is. Meestal door natuurrampen of bij een gevaar in een gebouw, zoals een bommelding, brand, terreuralarm. 
flanken  
​Zijkanten. Die kunnen van een dier zijn, maar ook van een berg. 
​habitat
​Het leefgebied van een diersoort.
​kansarm 
​Weinig kansen en mogelijkheden hebben om te studeren of een goed betaalde baan te krijgen. Dat komt vaak doordat de ouders weinig geld hebben en zelf geen verdere studies gedaan hebben. 
​klimaatconferentie
​Een grote en belangrijke vergadering over het klimaat. Alle landen die het klimaatverdrag ondertekend hebben, komen bij elkaar om de aanpak van de opwarming van de aarde te beoordelen.
​kolos
​Een heel groot ding.
​kruistocht
​Een middeleeuws leger dat naar het Heilige Land (toenmalige Palestina) trok om dat land te heroveren op de moslims.
milieukeurmerk 
​Een beoordeling die aangeeft dat bepaalde producten het milieu minder belasten dan soortgelijke producten van een ander merk.  
​nalatig 
​Vergeten te doen, ergens slordig mee omspringen. 
​schaakmat 
​Een situatie op het schaakbord waarbij de ene speler de andere klem zet. Het spel stopt dan en degene die de laatste zet heeft gedaan, is gewonnen.   
​Verenigde Naties (VN) 
​Een organisatie waarin bijna alle landen van de wereld met elkaar samenwerken. Ze proberen te zorgen voor meer vrede en veiligheid in de wereld. Ze organiseren vergaderingen over het klimaat en bepalen welke plaatsen en gebouwen zo bijzonder zijn dat ze bewaard moeten worden (= Werelderfgoed).
​vzw 
De afkorting van een vereniging zonder winstoogmerk. Dat is een soort bedrijf dat wel een doel heeft, maar waar geen geld mee wordt verdiend.  
​te wensen over laten
​De kwaliteit van het geleverde werk is niet voldoende.

Kits+ Nr. 2 - december 2023

7/12/2023

 
​breed inzetbaar 
​Op veel verschillende gebieden aan het werk kunnen en uiteenlopende taken kunnen doen. 
doorzettingsvermogen 
​Doorgaan tot je een bepaald doel bereikt hebt, ook wanneer het tegenzit.
​officieel 
​Wettig, volgens de regels.
​een punt hebben  
​Wanneer iemand gelijk heeft.
​voorlichting 
​Het geven van informatie. 

Kits nr. 6 - november 2023

24/11/2023

 
​aanvalsbasis
​De plaats van waaruit steeds aangevallen wordt.
​bemiddelingstraject
​Een aantal gesprekken tussen mensen die ruzie hebben en een bemiddelaar. Dat is iemand die zorgt dat de gesprekken goed verlopen. 
buiten de oevers treden 
​Wanneer een rivier overstroomt.
​dwarsbomen
​Tegenwerken, ervoor zorgen dat iemand zijn doel niet bereikt.
​Economische Inspectie
Een overheidsinstelling die toekijkt of de wetten op het gebied van economie worden nageleefd.
​de handen in elkaar slaan 
Met elkaar gaan samenwerken.
​illegaal
Een handeling of het gedrag van een persoon is niet volgens de wetten van een land.
​Kamer
Of de Kamer van Volksvertegenwoordigers. Zij controleren de federale regering. Een meerderheid van de kamerleden moet de regering steunen. Ze stellen vragen aan de regering en doen zelf ook wetsvoorstellen. De Kamer keurt de begroting goed.
​op de loer liggen
Iets is nog verborgen, maar kan elk moment gebeuren, meestal iets gevaarlijks of onwenselijks.
​met man en macht
​Iedereen werkt hard mee; met alle beschikbare hulp.
​Nederlandse Publieke Omroep (NPO)
​Televisieorganisatie die programma’s uitzendt op zenders die voor iedereen toegankelijk zijn en waar geen geld mee verdiend hoeft te worden. Dit in tegenstelling tot commerciële televisiezenders. 
privacyexpert 
​Iemand die alles afweet van privacyregels. Privacy gaat over allerlei gegevens die privé zijn, zoals bijvoorbeeld je geboortedatum, adres, wie je vader en moeder zijn.
​proces-verbaal
​Een officieel verslag van de politie met belangrijke feiten. Daarin staat alles wat de politie zelf gezien of gehoord heeft, en de verklaringen van de verdachte en getuigen. Verbaal betekent ‘mondeling’. 
​Roma
​Een volk dat vroeger altijd rondtrok van de ene woonplaats naar de andere, en nu alleen nog soms. In Europa is de bekendste groep de Sinti. 
strategisch
Doordacht, slim; van tevoren een plan bedenken om een doel te bereiken.
stroken met
Overeenkomen met, kloppen met.
een brede waaier
​Veel verschillende soorten.
​in de weer zijn
​Druk bezig zijn, hard werken.

Kits Nr. 5 - november 2023

13/11/2023

 
artificiële intelligentie (AI)
​De mo​ kunstmatige intelligentie. De mogelijkheid dat een machine bepaalde taken uitvoert waarvan werd gedacht dat er menselijke intelligentie voor nodig is. Bijvoorbeeld leren, redeneren, creatief zijn, beslissingen nemen.
​in beslag nemen
​Opeisen van goederen door het gezag, meestal omdat er iets niet goed aan is of omdat iets niet volgens de regels gaat.
biowapens
​Een verzamelnaam voor wapens die giftige stoffen verspreiden waardoor mensen, dieren en planten ziek worden of doodgaan. 
​cholera
​Een infectieziekte veroorzaakt door een bacterie. De ziekte wordt vooral overgebracht door vervuild drinkwater of voedsel.
​concurrent
​Een tegenstander, iemand die hetzelfde kan of verkoopt als jij en die van jou wil winnen.
​douane
Speciale politie bij de landsgrenzen die de in- en uitvoer van producten controleert. Zij checken of er geen verboden producten het land worden ingevoerd en of er genoeg belasting is betaald. 
​driest
​Brutaal.
duurzame ontwikkelingsdoelen
​Zeventien doelstellingen die door de Verenigde Naties werden opgesteld in 2015 en met als vooropgestelde deadline 2030. Het gaat onder meer om schoon water en sanitair en kwaliteitsvol onderwijs voor iedereen op de wereld. Andere doelstellingen zijn een verantwoorde consumptie en productie en betaalbare en duurzame energie.
​hepatitis
​Een ontsteking van de lever die ontstaat door besmetting met een virus. Dit virus wordt overgedragen via bloed, seksueel contact en van moeder op kind.
intentieverklaring
Een soort contract met voornemens en een overzicht van wat je met elkaar wil bereiken.
lancering
Een aankondiging, iets voor het eerst op de markt brengen.
​peilingen
Metingen of onderzoeken, voorafgaand aan verkiezingen, om te kijken wie er eventueel zou kunnen winnen of verliezen.
zijn slag slaan
Direct een kans grijpen wanneer die zich voordoet.
sluitertijd
Of belichtingstijd. De tijd dat er licht op de sensor van de camera valt. Hiermee kan je de tijd stilzetten of juist beweging opvangen in je foto’s.
staakt-het-vuren
​Stoppen met vechten of oorlog voeren, meestal tijdelijk maar het kan ook leiden tot een wapenstilstand.
een tandje bijsteken
Even wat extra je best doen.
tyfus
​Een infectieziekte die wordt veroorzaakt door bacteriën. Enkele kenmerken zijn hoge koorts, sufheid en diarree of constipatie. De ziekte kan behandeld worden met antibiotica.
uitpuilend
​Naar buiten komend.
Verenigde Naties 
Een organisatie waarin 193 landen samenwerken. Ze zorgen onder andere voor meer vrede en veiligheid in de wereld.
​waarnemend burgemeester 
​Een persoon die tijdelijk de taken van de eigenlijke burgemeester overneemt. Hij of zij behoort tot dezelfde partij als de burgemeester.

Kits nr. 4, oktober 2023

23/10/2023

 
​academiejaar 
Een studiejaar van studenten in het hoger onderwijs.
​adolescent 
Opgroeiende persoon, iemand die bijna volwassen is, van ongeveer 15 tot 21 jaar.
asteroïde 
​Een rotsachtig object in de ruimte dat in een baan om de zon beweegt. Meestal kleiner dan een komeet.
​buiten spel zetten
​Iemand er niet bij betrekken, zorgen dat iets niet gebeurt.
​campagne 
​Meerdere acties voor hetzelfde doel.
​doorprikken 
Doorzien, de onjuistheid van een bewering aantonen.
​gedeporteerde
​Een persoon die tegen zijn wil ergens anders naartoe wordt gebracht.
​impulsief  
​Opeens en meestal ondoordacht, direct iets doen wat in je opkomt.
kritisch
​Kieskeurig, scherp, streng.
​het lachen vergaan
​Niet leuk.
LGBTQIA+-personen
​De letters staan onder andere voor lesbisch, homoseksueel, biseksueel, transgender en aseksueel. Er zijn nog meer vormen en daar staat de + voor.
memoriaal
​Een ruimte die speciaal is ingericht ter nagedachtenis van een bepaalde gebeurtenis.
nazikamp
Een terrein waar mensen in de Tweede Wereldoorlog gevangen werden gehouden door de nazi’s onder vreselijke omstandigheden.
omstreden
Wanneer ergens heel veel kritiek op is, noem je dat omstreden.
ontginnen
hier: Grondstoffen of metalen of edelmetalen uit de grond naar boven halen.
prikkelbaar
Geïrriteerd, lichtgeraakt zijn.
protestmars
​Een groep mensen die de straat opgaat om anderen te laten weten waar ze het niet mee eens zijn of waar ze tegen zijn.
rebellengroep
​Een groep gewapende mensen die tegen een regering is en zich niet wil houden aan de regels en wetten van een land. 
sensibiliseringsactie
Een actie waardoor mensen beter weten wat bijvoorbeeld reuma is en wat het betekent om dat te hebben. 
transportlijst
Een lijst die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de nazi’s werd opgesteld met daarop de namen van mensen die naar een werkkamp of vernietigingskamp zouden worden vervoerd.
visuele effecten
Speciale effecten die worden bereikt door film- of videobeelden te combineren of te bewerken met speciale computertechnieken.

Kits nr. 3, oktober 2023

9/10/2023

 
aangrijpend
Of ontroerend. Wanneer iets je heel erg raakt of ontroert.
een aanslag opeisen
Een organisatie die een terroristische aanslag heeft gepleegd, laat aan de wereld weten dat zij het gedaan heeft.  
iets is van de baan
​Iets gaat niet meer door.
banket
Een feestelijke, officiële maaltijd. De setting is luxueus.
belfort
Een middeleeuwse wachttoren waarvan de klokken luidden als er iets aan de hand was in de stad. De belangrijke papieren van de stad werden er bewaard.
commercieel
​Winst willen of moeten maken.
​compensatie 
Een vergoeding van de door een partij geleden schade.
​discipline
​Een categorie of onderdeel. Het woord wordt gebruikt binnen de sport, de kunst en de wetenschap.
executie
De uitvoering van een doodvonnis.
expliciet
Uitdrukkelijk, heel duidelijk.
​gasbel
​Een heleboel gas bij elkaar in de bodem.
habitat
​De leefomgeving van een dier of plant; de plek waar het dier/de plant zich het meest thuisvoelt.
met harde hand
​Streng optreden, meestal van politie of leger.
​Koerden
Een volk dat verspreid is over verschillende landen, maar voornamelijk in het Midden-Oosten woont. In Iraaks-Koerdistan zijn de Koerden in de meerderheid.
​parlementaire onderzoekscommissie
​Wanneer het federaal of het Vlaams parlement een commissie opricht om een probleem grondig te onderzoeken. Die commissie heeft dezelfde rechten als een onderzoeksrechter bij een rechtbank.
​pensioen
Het geld of inkomen dat iemand krijgt wanneer hij stopt met werken en een bepaalde leeftijd heeft bereikt. In België is dat als iemand 65 jaar wordt. 
privé-uitbater
​Wanneer de eigenaar van een rusthuis niet de overheid is maar een privépersoon of bedrijf. Zulke rusthuizen moeten winst maken, degene die van de overheid zijn niet.
progressief
Vooruitstrevend, modern, op zoek naar vernieuwing.
​publiekelijk
​In het openbaar, voor iedereen te zien of te lezen.
​registreren
​Aanmelden, het vastleggen van gegevens in een blijvende vorm.
​schadevergoeding 
Het geldbedrag dat je krijgt omdat je schade hebt gehad door toedoen van iemand anders.
​simulatie 
Een model dat of een omgeving die iets nabootst.
​stamboekhouder
​Een dierentuin die verantwoordelijk is voor het kweekprogramma van een bepaalde diersoort in dierentuinen wereldwijd. 
​waterzuiveringsbedrijf
Een bedrijf waar afvalwater uit riolen van huizen en bedrijven gezuiverd of gereinigd wordt.

Kits + Nr. 1 - oktober 2023

5/10/2023

 
aanspreken, iets spreekt je aan 
​Je vindt iets leuk of mooi.
construeren
​Iets maken door verschillende onderdelen met elkaar te verbinden.
​frame
Een geraamte of raamwerk van iets.
​funderen 
​Een stevige ondergrond maken.
​haaks
​Met een hoek van negentig graden, dus het ene vlak staat loodrecht op het andere vlak.
​paviljoen 
​Een bijgebouw, bv. van een ziekenhuis of een kleiner gebouw dat bij andere gebouwen op hetzelfde terrein hoort.
​perceel
​Een stuk grond waarvan de afmetingen officieel zijn vastgelegd.
​ventileren 
​De lucht in een ruimte verversen. 
​visueel
​Wat met zien of het gezicht te maken heeft.
​warmte-isolatie 
​Een extra laag zodat de warmte binnenblijft.

kits nr. 2 - september 2023

26/9/2023

 
diabetes 
Suikerziekte, ziekte waarbij het lichaam de bloedsuiker (soort stof in je bloed) niet meer in evenwicht kan houden.
eeuweling
Een persoon die meer dan 100 jaar oud is.
evolutietheorie
Deze theorie van Darwin zegt dat het leven op aarde zich ontwikkeld heeft doordat sommige levende wezens en planten zich beter konden aanpassen aan hun omgeving dan andere. Hierdoor hadden ze meer kans om te overleven en zich voort te planten. 
fossiele brandstoffen
Versteende resten van planten en dieren die onder hoge temperaturen en druk zijn ontstaan in de aardkorst gedurende miljoenen jaren. Voorbeelden zijn aardgas, aardolie en kolen. Bij verbranding stoten ze veel CO2 uit.  
genen
Stukjes erfelijk materiaal waarmee kenmerken worden doorgegeven van ouder op kind. Die stukjes bepalen mee hoe je eruit ziet en hoe je lichaam werkt.
hinde
Vrouwtjeshert.
inspelen op 
Aansluiten op, gebruik maken van wat er al is.
kolken
Wild ronddraaien.
motiveren
hier: Enthousiast maken voor iets.
​niet bestand zijn tegen
Ergens niet tegen kunnen.
Nobelprijs
​Een prijs die sinds 1901 ieder jaar wordt uitgereikt voor zeer bijzonder wetenschappelijk onderzoek (Natuurkunde, Scheikunde, Geneeskunde en Economie). Er bestaat ook een Nobelprijs voor de Vrede en voor Literatuur. De prijs is bedacht door Alfred Nobel die leefde van 1833 tot 1896.  
​orkaankracht
​Een orkaan is een tropische storm waarvan de windsnelheden de orkaandrempel, windkracht 12, overschrijden. Dat betekent windsnelheden van 117 kilometer per uur. Een storm zonder tropische kenmerken die de orkaandrempel overschrijdt, is een storm met orkaankracht. 
paleontoloog
​Een wetenschapper die fossielen onderzoekt. Een fossiel is een overblijfsel van een dier of een plant dat bewaard is in steen. 
parodie 
​Een grappige nabootsing.
​de regie houden
De baas blijven over iets.
renovatie
​Het herstel, een verbouwing waarbij oude delen worden vernieuwd. 
​tot ridder geslagen worden
​Wanneer je iets heel goeds of bijzonders hebt gedaan, kan een koning of edele je tot ridder slaan. Het is een gebruik uit de middeleeuwen waarbij een man door een ridderslag bij een ridderorde hoorde.  
​Rode Kruis
​Een vereniging in wel 192 landen die mensen in nood helpt. Het werk wordt gedaan door vrijwilligers.  
rover
hier: Een maanwagentje waarmee astronauten het oppervlak van de maan of een planeet kunnen onderzoeken. Het woord betekent letterlijk: ‘verkenner’.
​smokkelen
Het heimelijk over de grens brengen van goederen of mensen.
subsidie
Een geldschenking. 
​voortrekkersrol
Een voorbeeldrol waardoor anderen het goede voorbeeld gaan volgen. 
werk aan de winkel
​Er is nog veel werk te doen.
<<Previous
Forward>>
    Afbeelding

    woordenlijst

    ​​Struikel je in een Kits-tekst over een moeilijk woord?
    In elke Kits staan woorden onderstreept. Die vind je hier terug. Met een eenvoudige uitleg.
    De woorden staan per Kits gerangschikt. Zo vind je vliegensvlug elk woord uit elke Kits terug!
    En om het je lekker makkelijk te maken: elke lijst staat alfabetisch gerangschikt.
    Je weet wel: aa bee see enzovoort.

    Je kan ook een woord zoeken via de zoekfunctie:

    Archief

    December 2025
    November 2025
    Oktober 2025
    September 2025
    Juni 2025
    Mei 2025
    April 2025
    Maart 2025
    Februari 2025
    Januari 2025
    December 2024
    November 2024
    Oktober 2024
    September 2024
    Augustus 2024
    Juni 2024
    Mei 2024
    April 2024
    Maart 2024
    Februari 2024
    Januari 2024
    December 2023
    November 2023
    Oktober 2023
    September 2023
    Augustus 2023
    Juni 2023
    Mei 2023
    April 2023
    Maart 2023
    Februari 2023
    Januari 2023
    December 2022
    November 2022
    Oktober 2022
    September 2022
    Augustus 2022
    Juni 2022
    Mei 2022
    April 2022
    Maart 2022
    Februari 2022
    Januari 2022
    December 2021
    November 2021
    Oktober 2021
    September 2021
    Juni 2021
    Mei 2021
    April 2021
    Maart 2021
    Februari 2021
    Januari 2021
    December 2020
    November 2020
    Oktober 2020
    September 2020
    Juni 2020
    Mei 2020
    Maart 2020
    Februari 2020
    Januari 2020
    December 2019
    November 2019
    Oktober 2019
    September 2019

  • .
  • Artikel van de week
  • KITS Nieuwsquiz
  • Woordenlijst
  • . . . . . . . . .
  • Handleiding leerkracht